ประเพณีแห่ผีตาโขน (ประเพณีไทยภาคอีสาน)

 


ADVERTISEMENT



สำหรับประเพณีที่จะกล่าวถึงต่อไปนี้ หาชมได้เพียงหนึ่งเดียวของประเทศไทยเท่านั้น ซึ่งหลายๆ คนนั้นอาจจะรู้จักกันดี (โดยเฉพาะชาว จ. เลย) นั่นก็คือประเพณี “การละเล่น แห่ผีตาโขน” ของชาวอำเภอด่านซ้าย จังหวัดเลยนั่นเองครับ โดยประเพณีนี้เป็นประเพณีที่จัดสืบต่อกันมาแต่ครั้งโบราณกาล โดยมีความเชื่อว่ามีที่มาจากเรื่องพระเวสสันดรชาดก ที่รู้จักกันเป็นอย่างดี

 

สำหรับเนื้อเรื่องส่วนที่เกี่ยวข้องกับผีตาโขนนั้น เล่าว่า เมื่อครั้งที่พระเวสสันดร และพระนางมัทรี จะเดินทางออกจากป่า เข้าสู่เมืองนั้น พวกผีป่าที่อาศัยได้ทานจากพระองค์เกิดความอาลัยรัก จึงได้ติดตามขบวนของทั้งสอง มาส่งจนถึงเขตเมือง เรียกว่า “ผีตามคน” และเพี้ยนมาเป็น “ผีตาโขน” มาจนถึงทุกวันนี้ในที่สุด

 

การจัดงานแห่ผีตาโขน จะมีความเกี่ยวเนื่องกับ งานบุญพระเวสสันดร (งานบุญผะเหวด) และงานเฉลิมฉลององค์พระธาตุศรีสองรัก อันเป็นปูชนียสถาน ที่เป็นที่เคารพสักการะ ของชาวอำเภอด่านซ้าย จังหวัดเลยมาแต่ครั้งโบราณกาล

 

สำหรับการละเล่นผีตาโขน จะแบ่งเป็น ผีตาโขนใหญ่ และผีตาโขนเล็ก โดยผีตาโขนใหญ่ จะมีการทำผีตาโขนจากไม้ไผ่สานให้มีขนาดใหญ่กว่าคนประมาณ 2 เท่า ตกแต่งเป็นรูปผีต่างๆ กันออกไป เมื่อจะเดินขบวน จะมีคนเข้าไปอยู่ด้านใน แล้วคอยเดินตามขบวนแห่ ส่วนผีตาโขนเล็กจะเป็นการจัดทำจาก กาบมะพร้าว หรือหวดนึ่งข้าว เอามาทาสีแกะสลักไม้ทำเป็นส่วนของจมูก แล้วงตกแต่งหน้าตาให้คล้ายกับผี พร้อมใส่ชุดขาดๆ กะรุ่งกะริ่ง เดินตามขบวนแห่ ปะปนกับประชาชนทั่วไปนั่นเอง

 

ส่วนของงานนั้น จะมีด้วยกัน 2 วัน คือ วันแรกจะเริ่มประมาณ 4.00 – 5.00 น. โดยเหล่าสมุนบริวาร ที่เป็นผีเล็กผีน้อยทั้งหลาย ที่เป็นสมุนบริวารของเจ้าพ่อกวน เจ้าแม่นางเทียม (ผู้นำในการทำพิธีบุญผะเหวด) จะรวมตัวกันที่ริมแม่น้ำหมัน พร้อมดาบ หอก พานธูปพานเทียน ขันห้า ขัน 8 เพื่อทำการนิมนต์พระอุปคุตต์ เมื่อนินมตืได้แล้ว จะนำกลับไปที่หอพระอุปตุตต์ (ในวัดโพนชัย) แล้วทำทักขิณาวัฏ 3 รอบ ก่อนที่จะมีงานแห่ ในวันที่ 2 ที่ประกอบไปด้วยพระพุทธรูปนำขบวน 1 องค์ พร้อมพระสงฆ์ 4 รูป ตามด้วยเจ้าพ่อกวนที่จะนั่งบนบั้งไฟ และปิดท้ายด้วยเจ้าแม่นางเทียม มีเหล่าผีตาโขนที่เป็นสมุนเดินตามขบวน และมีการละเล่นตลอดทาง ขบวนแห่จะจัดแห่รอบเมืองก่อนตะวันตกดิน

 

ส่วนวันสุดท้ายนั้นจะเป็นการรวมตัวของชาวบ้าน เพื่อฟังเทศน์และฟังธรรม ในวัดโพนชัย เพื่อเสริมสร้างความเป็นสิริมงคลแก่ชีวิต

 

** ประเพณีผีตาโขน จะจัดขึ้นในช่วงเดือน 7 ของทุกปี


ADVERTISEMENT



เนื้อหาใกล้เคียง

Ads





หมวดหมู่

คำค้นล่าสุด