ประวัติของประเพณีและพิธีโกนจุก

 


ADVERTISEMENT



สำหรับคนไทย ที่มีอายุมากหน่อย อาจจะรู้จักประเพณี “การโกนจุก” เป็นอย่างดี เพราะเป็นประเพณีที่เก่าแก่ จัดกันมาแต่ครั้งโบร่ำโบราณ โดยเป็นประเพณีที่แสดงให้เห็นถึงวิถีชีวิต ความเป็นอยู่และวัฒนธรรมของคนไทยสมัยก่อน ประเพณีการโกนจุก จะมีการจัดขึ้นให้แก่ลูกหลาน เมื่อเด็กอายุครบ 7 ขวบ 9 ขวบ และ 11 ขวบ ตามโอกาส

 

สำหรับความเชื่อเกี่ยวกับประวัติของประเพณีนี้ ไม่ได้มีการบ่งบอกอย่างแน่ชัด แต่มีหลักฐาน คือบันทึกที่กล่าวถึงประเพณีนี้ มาแต่ครั้งอยุธยา โดยเชื่อว่าน่าจะมาจากความเชื่อเรื่องวิถีชีวิตของเด็กไทยสมัยก่อน ที่มีความนิยมไว้ผมทรงจุก (คือมัดผมไว้ตรงกลางศีรษะ แล้วโกนหัวเกรียนด้านข้าง) ผมทรงแกะ ( ไว้ผมยาวเป็นจุกสองจุก ส่วนอื่นโกนให้เกรียน) ซึ่งเมื่อถึงเวลาที่จะก้าวสู่วัยเด็กเป็นวัยรุ่น ต้องมีการโกนผมที่เปรียบเสมือนสัญลักษณ์ ของวัยเด็กนั้นทิ้งไป ทำให้เกิดประเพณีการโกนจุกขึ้นมาก

 

อย่างไรก็ตาม บางความเชื่อยังกล่าวว่า เด็กสมัยก่อนเลี้ยงยาก ต้องมีการไว้ผมจุกหรือแกละเป็นการแก้เคล็ด และจำโกนทิ้งได้ก็ต่อเมื่อเด็กเติบโตเป็นวัยรุ่น หากไม่โกนทิ้งจะเกิดโรคภัยไข้เจ็บเช่นกัน

 

พิธีการโกนจุกนั้น จะเริ่มจากผู้ปกครองของเด็กที่จะโกนจุก ไปปรึกษาพระเพื่อหาฤกษ์ หายามสำหรับวันทำพิธี และทำการนิมนต์สำหรับวันงาน จากนั้นเมื่อได้วันมาแล้ว ก่อนวันทำพิธีจะมีการไปซื้อหาข้าวของ ตลอดจนอาหาร สำหรับการจัดเตรียมพิธี ที่จะมีการเลี้ยงแขกที่เข้าร่วมงานด้วย

 

เมื่อถึงวันโกนจุกตามฤกษ์ยามที่ได้หาไว้ จะมีการนำเอาเด็กที่จะโกนจุก ไปที่บ้านญาติ หรือออกห่างจากบ้านไป แล้วแต่งตัวให้สวยงาม จัดขบวนแห่อันประกอบไปด้วยกลองยาว มีการร้องรำทำเพลงตลอดการแห่ และเด็กจะมาพร้อมกับขบวนแห่ เพื่อมุ่งหน้ามาที่บ้าน เมื่อถึงบ้านแล้วจะมีการฟังพระสวดมนต์ รับศีลรับพร แล้วจะมีการทำบายศรีมาสู่ขวัญเด็ก หากเป็นงานใหญ่หน่อย จะมีการจัดมรหสพสมโภช ตามแต่ฐานะ แต่ถ้าเป็นครอบครัวธรรมดา จะมีการกินเลี้ยงกัน

 

วันต่อมาเป็นวันตัดจุก โดยจะมีการทำบัฯตักบาตรในตอนเช้า รับศีลรับพรจากพระ แล้วญาติพี่น้องจะมีการตัดจุก โดยเริ่มจากญาติผู้ใหญ่ เช่น ปู่ ย่า ตา ยาย และพ่อแม่ เมื่อโกนจุกเสร็จแล้ว จะเอามงคลมาสวมที่ศีรษะเด็ก แล้วจึงจะมีการผู้กข้อไม้ข้อมือรับขวัญ อาจมีการมอบเงินขวัญถุงให้กับเด็กด้วย ตามแต่ความสมัครใจของญาติๆ เป็นอันเสร็จพิธี

 

ปัจจุบันประเพณีการโกนจุกนั้น ค่อยๆ ห่างหายไปจากสังคมไทยแล้ว ด้วยเรื่องของวิถีชีวิตที่เปลี่ยนไป


ADVERTISEMENT



เนื้อหาใกล้เคียง

Ads





หมวดหมู่

คำค้นล่าสุด