ประเพณีบุญบั้งไฟ (ประเพณีไทยภาคอีสาน)

 


ADVERTISEMENT



หนี่งในประเพณี ที่มีการจัดกันทั่วภาคอีสาน ในช่วงเดือน 6 ของทุกปี และได้รับการกล่าวขานว่าเป็นประเพณีทีมีความสนุกครึกครื้นมากที่สุด ก็คือ “ประเพณีบุญบั้งไฟ” ซึ่งเป็นประเพณีที่มาจากความเชื่อ ในด้านการเกษตรกรรมของชาวอีสาน ที่มีสภาพอากาศที่แห้งแล้ง ประเพณีบุญบั้งไฟ นั้นถูกจัดขึ้นมาเพื่อขอฝนจากเทวดาที่เรียกว่า “แถน” ซึ่งอาศัยอยู่บนสรวงสวรรค์ครับ

 

สำหรับประวัติของประเพณีนี้ มาจากตำนานเรื่องของผาแดง นางไอ่ โดยกล่าวถึงเจ้าเมืองสุวรรณโคมคำ มีธิดาชื่อ ไอ่คำ มีสิริโฉมงดงาม เป็นที่เลื่องลือ ต่อมา ท้าวผาแดงแห่งเมืองผาโพง ลอบเข้ามาพบปะนางไอ่ เกิดรักใครชอบพอกันและสัญญาว่า จะมาสู่ขอ ต่อมาพญาขอมบิดานางไอ่คำ จัดงานบุญบั้งไฟเลือกคู่ให้นางไอ่คำ และท้าวผาแดงก็มาร่วมด้วย แต่การเลือกคู่นั้นท้าวผาแดงกลับผิดหวัง เพราะบั้งไฟของเขาขึ้นฟ้าไปได้นิดเดียวก็แตกบั้งกลางคัน

 

ในงานบั้งไฟ ท้าวภังคี พญานาคตนหนึ่งได้แปลงกายเป็นกระรอกเผือกเข้ามาชมงาน แต่โชคร้ายโดนยิงแล้วเอาเนื้อไปกิน มีการแจกจ่ายกันไปทั่ว ต่อมา ท้าวสุทโธ บิดาของท้าวภังคีได้ขึ้นมาถล่มเมืองสุวรรณโคมคำเป็นการแก้แค้น จนเมืองล่มกลายเป็นหนองหานอันกว้างใหญ่ ณ จังหวัดสกลนครนั่นเอง

 

สำหรับการจัดประเพณีบุญบั้งไฟ จะเริ่มจากการเตรียมงานโดยชาวบ้านจะช่วยกันสร้าง ปะรำพิธีชั่วคราว หรือที่รเรียกกันว่า “ผาม” ขึ้นมา แล้วจะมีการจัดทำข้าวปลาอาหาร เลี้ยงดูปูเสื่อกันเป็นอย่างดี ส่วนหนึ่งก็จะจัดเตรียมช่างฟ้อน สำหรับการแห่บั้งไฟ และอีกส่วนหนึ่งก็จะจัดสร้างและตกแต่งบั้งไฟ ที่จะทำจากไม้ไผ่(ปัจจุบันใช้ท่อ PVC) อัดดินปืน และต่อหางให้บั้งไฟสามารถทรงตัวในอากาศได้

 

เมื่อทุกอย่างพร้อมแล้ว ก็จะเข้าสู่วันโฮม เป็นวันที่มีการแห่บั้งไฟรอบๆ หมู่บ้าน และขบวนแห่จะมีการร้องรำทำเพลงอย่างสนุกสนาน มีการฟ้องการเซิ้ง แต่เดิมจะมีการเล่นสอย หรือการเล่นคำพูดที่หยาบโลนเกี่ยวกับเรื่องเพศ และผู้ชายบางคนจะแต่งกายเป็นหญิงอีกด้วย จากนั้นก็จะถึงวันจุดบั้งไฟที่ ชาวบ้านจะเอาบั้งไฟที่จัดทำกันไว้ ทั้งเล็กและใหญ่มาจุดที่ฐาน ไม่ไกลจากปะรำพิธี โดยการเสี่ยงสัตย์อธิษฐานถึบงเรื่องของการขอฝน ระหว่างการจุดบั้งไฟจะมีการฟ้อนเล่น เซิ้งกันตลอด

 

สำหรับบั้งไฟที่จุดนั้น จะมีการแบ่งจุดตามคุ้ม (หมายถึงกลุ่มย่อยในหมู่บ้าน) โดยจะเป็นการประกวดกัน ถ้าบั้งไฟใครขึ้นสูงที่สุด จะได้รับรางวัล และบั้งไฟใครไม่ขึ้น หรือแตกลำกลางคัน จะถูกจับมาโยนลงบ่อโคลน


ADVERTISEMENT



เนื้อหาใกล้เคียง

Ads





หมวดหมู่

คำค้นล่าสุด