เครื่องดนตรีไทย ฉาบ (เครื่องตี)

 


ADVERTISEMENT



ฉาบเป็นเครื่องดนตรีไทย ที่ถูกจัดอยู่ในประเภทของเครื่องตีให้จังหวะประกอบการบรรเลงของเครื่องดนตรีประเภทอื่น เนื่องจากธรรมชาติของฉาบเองนั้น จะให้เสียงที่ดัง แต่ไม่มีระดับ โดยทั่วไปแล้วฉาบจะสร้างจากโลหะ ประเภททองเหลือง แต่ปัจจุบันนั้นมีการปรับเปลี่ยนมาใช้โลหะอย่างอื่น ที่มีความทนทานมากกว่า ฉาบนั้นแบ่งเป็น 2 ชิ้น ใช้สำหรับกระทบกันให้เกิดเสียง ตรงกลางของฉาบทำเป็นกระเปาะสำหรับร้อยเชือกจับ และให้เสียงส่งผ่านได้ดีมากขึ้น ฉาบแบ่งเป็น 2 ชนิดคือ

 

1. ฉาบใหญ่ เป็นฉาบที่สร้างจากโลหะขนาดใหญ่ รูปร่างคล้ายฉิ่งแต่ใหญ่กว่า และส่วนของใบฉาบหล่อให้มีความบางมากกว่าฉิ่ง จึงกำเนิดเสียงได้ดดัง และกังวานมากกว่า ใบฉาบมีเส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ 24-26 เซ็นติเมตร ตรงกลางทำนูนเป็นกระเปาะ สำหรับให้เสียงไหลผ่าน และใช้เป็นที่จับ ด้านในร้อยเชือกเข้ากับใบฉาบอีกใบ การตีนั้นจะมีสองลักษณะ คือตีปิด และตีเปิด การตีให้ใช้วิธีจับด้วยมือทั้งสองข้าง แล้วกันกระทบเข้าหากันแรงๆ ให้เป็นจังหวะ ตามแนวเพลง เสียงของฉาบจะดังกังวาน แต่เสียงจะแตก เพราะใบฉาบสั่นสะเทือนอย่างรุนแรง เสียงฉาบจะออกแนวเกรี้ยวกราด ดังนั้นจึงมักถูกจัดให้ใช้กำหนดจังหวะในวงประเภทปี่พาทย์ไม้แข็ง หรือปี่พาทย์มอญ แต่ไม่นิยมนำไปใช้ในการบรรเลงเพลงประเภทวงเครื่องสาย และวงมโหรี เนื่องจาแนวเพลงของวงดังกล่าว ออกแนวนุ่มนวล อ่อนหวาน จึงไม่เหมาะในการนำฉาบเข้าไปใช้

 

2. ฉาบเล็ก เป็นเครื่องดนตรีที่มีความคล้ายกับฉิ่งเช่นกัน แต่ลักษณะจะหล่อใบฉาบให้มีความบางมากกว่า ตรงกลางใบฉาบ ทำเป็นกระเปาะสำหรับรองรับเสียงระหว่างตี ร้อยเชือกเข้าด้วยกันกับฉาบอีกชิ้น ฉาบเล็กมีคลามคล้ายคลึงกับฉาบใหญ่เป็นอย่างมาก แต่มีขนาดที่เล็กกว่า จึงให้เสียงที่เบาและนุ่มกว่าฉาบใหญ่ เพราะมีเนื้อที่ในการสั่นสะเทือนของเสียงน้อย ฉาบเล็กมักถูกในในการบรรเลงทีมีบทบาทหยอกล้อเสียงฉิ่ง วิธีการตีก็เหมือนกับฉาบใหญ่ คือใช้มือทั้งสองข้างจับฉาบด้านละชิ้นหันหน้าฉาบเข้าประกบกัน แล้วตบฉาบเข้าหากัน และออกจากกันไปมาเป็นจังหวะ ฉาบเล็กนั้นสามารถใช้ในการบรรเลงดนตรีได้อย่างหลากหลายมากกว่าฉาบใหญ่ โดยสามารถนำไปใช้ได้แทบจะทุกประเภทวงดนตรี แต่มักมีข้อกำหนดในการใช้คือ ระหว่างการร้อง หรือเน้นบรรเลง จะไม่มีกใช้ฉาย เนื่องจากเสียงจะไปกลบทำนองหมด เป็นต้น

 

นอกจากฉาบทั้งสองประเภทที่กล่าวไปแล้ว ยังมีเครื่องดนตรีอีกประเภทหนึ่ง ที่ให้เสียง และมีวิธีการเล่นคล้ายกัน คือฉาบสากล ที่แบ่งเป็นฉาบแขวน และฉาบคู่ ลักษณะการเล่น คือ เป็นเครื่องดนตรีที่ให้จังหวะ เช่นกัน


ADVERTISEMENT



เนื้อหาใกล้เคียง

Ads





หมวดหมู่

คำค้นล่าสุด