เครื่องดนตรีไทย ฆ้อง (เครื่องตี)

 


ADVERTISEMENT



ฆ้อง ถือเป็นเครื่องดนตรีที่มีมีแต่ครั้งโบราณ จัดอยู่ในประเภทเครื่องตี มีความเชื่อกันว่า ฆ้องมีถิ่นกำเนิดในแถบชวา (ประเทศอินโดนีเซีย) และแพร่หลายไปทั่วภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ตัวฆ้องมักจะทำจากแผ่นโลหะตรงกลางเป็นปุ่มนูน ใช้ประกอบกับไม้ตีที่ทำจากไม้ ตรงปลายเป็นกระเปาะผ้าหนา เสียงของฆ้องจะดังกังวาน ฆ้องจึงมักถูกใช้ในพิธีกรรมต่างๆ เช่น การใช้เป็นสัญญาณทำสงครามสมัยก่อน พิธีกรรมทางศาสนา เป็นต้น ฆ้องแบ่งได้เป็นประเภท ดังนี้

 

1. ฆ้องมโหรี เป็นลักษณะของฆ้องชุด ลักษณะเป็นลูกฆ้องเล็กๆ หลายขนาด เรียงในรางไม้ที่ทำเป็นรูปวงกลม ลูกฆ้องมี 17 – 18 ลูก แบ่งเป็นฆ้องมโหรีเล็ก และ มโหรีใหญ่ ตามลำดับ การตีฆ้องประเภทนี้ จะใช้ไม้ ที่ตรงปลายติดแผ่นโลหะ นำไปตที่ลูกฆ้องให้เกิดเสียงตามคีย์ (ตีได้ 2 มือ)

 

2. ฆ้องมอญ เป็นลักษณะของฆ้องที่ใช้ในการบรรเลงเพลงอีกประเภทหนึ่ง ลักษณะเป็นลูกฆ้องขนาดเล็กทำจากโลหะ 15 ลูก ติดตามรางไม้ ที่ดัดโค้งขึ้นไปทั้งสองข้างเป็นรูปครึ่งวงกลม มีฐานสูง ตัวฆ้องมักถูกแกะสลักเป็นลวดลายต่างๆ หรือปิดทองประดับกระจก เพื่อความสวยงาม ฆ้องมอญมี 2 ประเภทคือ ฆ้องมอญเล้ก และฆ้องมอญใหญ่

 

3. ฆ้องระเบ็ง เป็นฆ้องที่ห้อยอยู่บนราว แต่ละลูก มีระดับเสียงต่างกัน แต่ปัจจุบันไม่มีการใช้ในการบรรเลงเพลง

 

4. ฆ้องวงใหญ่ เป็นฆ้องที่ใช้ในการบรรเลงเพลงร่วมกับเครื่องดนตรีประเภทอื่นเป็นวง เช่น วงปี่พาทย์ วงปี่พาทย์คู่ วงมโหรีใหญ่ เป็นต้น ลักษณะของฆ้องวงใหญ่ จะเป็นลักษณะลูกฆ้องจำนวน 16 ลูก ในรางบไม้หรือหวายดัดโค้งเป็นรูปวงกลม ไม้ตีทำจากแผ่นหนังเจาะรู เสียไม้สำหรับเป็นด้านจับตรงกลาง

 

5. ฆ้องวงเล็ก เป็นเครื่องดนตรีที่ถือได้ว่าใหม่ เพราะเพิ่งถือกำเนิดในช่วงรัชกาลที่ 3 ลักษณะของฆ้องประเภทนี้ คือ เป็นลูกฆ้องจำนวน 18 ลูก ติดตั้งในรางหวาย ที่ดัดโค้งเป็นวงกลม คล้ายกับลักษณะของฆ้องวงใหญ่ ไม้ตีทำจากหนัง เจาะรูตรงกลางเสียบด้ามจับ ฆ้องวงเล็กมักถูกใช้ในการบรรเลงเพลงพี่พาทย์ โดยบรรเลงร่วมกับฆ็องวงใหญ่ และดนตรีอื่นๆ

 

6. ฆ้องหุ่ย หรือฆ้องชัย เป็นฆ้องขนาดใหญ่ ทำจากโลหะ ตรงกลางทำเป็นปุ่มสำหรับตี ฆ้องชนิดนี้มีเชือกรัดห้อยไว้กับราว ไม้ตีทำจากไม้เนื้อแข็ง ตรงปลายหุ้มผ้าหนา ฆ้องชนิดนี้มักใช้ในการให้สัญญาณในสมัยโบราณ เช่น การตีก่อนการทำสงคราม หรือการประกอบพิธีทางศาสนา

 

7. ฆ้องโหม่ง มีลักษณะ และการใช้งานคล้ายกับฆ้องหุ่ย แต่ฆ้องโหม่ง จะมีขนาดที่เล็กกว่า

 


ADVERTISEMENT



เนื้อหาใกล้เคียง

Ads





หมวดหมู่

คำค้นล่าสุด