เครื่องดนตรีไทย ขิม (เครื่องตี)

 


ADVERTISEMENT



ขิม เป็นเครื่องดนตรีประเภทหนึ่ง ที่จัดอยู่ในประเภทเครื่องตีของไทย แต่ความจริงแล้วขิมนั้นมีถิ่นกำเนิดในประเทศทางแถบตะวันออกกลาง แล้วแพร่หลายเข้ามาในจีน ก่อนที่จะเข้ามาในสยามประเทศ ช่วงรัชกาลที่ 4 โดยในช่วงนั้นมักจะมีการนำเอาขิมมาบรรเลงประกอบการแสดงงิ้ว ทำให้ขิมเริ่มเป็นที่นิยม จนถูกนำมาเป็นเครื่องดนตรีในการบรรเลงเพลงต่างๆ ในงานเทศกาล ขิมเป็นเครื่องดนตรีที่สร้างเสียงด้วยเส้นโลหะ โดยการตีจะใช้ไม้พิเศษเฉพาะตีลงไปให้เกิดเสียงที่สายขิมเป็นทำนองต่างๆ เสียงของขิมจะมีลักษณะหวาน เย็น แผ่วเยือก สำหรับส่วนประกอบต่างๆ ของขิม มีดังต่อไปนี้

 

1. ตัวขิม เป็นฐานไม้ ที่ใช้รองรับส่วนประกอบของขิมทั้งหมด มักทำจากไม้เนื้อแข็งขัดจนเงา ซึ่งไม้ที่ใช้ทำขิม จะมีคุณภาพสูง เนื่องจากสามารถเป็นตัวกำหนดคุณภาพเสียงได้ดี ส่วนใหญ่มักเลือกทำจากไม้ที่มีอายุมาก ตัวขิมจะแบ่งเป็นสองส่วน คือส่วนของตัวขิมที่ใช้ปักหมุดขิม ยึดสาย และส่วนของฝาขิม ที่ทำเป็นรูปร่างแบบเดียวกับตัวขิม แต่ขุดด้านในให้เป็นช่องว่าง เพื่อวางครอบลงบนตัวขิมในลักษณะของฝา ด้านในมีที่เก็บไม้ขิม ฝาขิมบางกรณีจะใช้เป็นฐานสำหรับรองตัวขิมด้วย โดยจะขุดร่องให้สามารถประกอบเข้ากับตัวขิมด้านล่างได้ ไม่ให้เลื่อนหลุดเวลาเล่น ปัจจุบันมักจะทำให้ฝาขิมติดกันกับตัวขิมในลักษณะของกระเป๋าพกพา นับว่าสะดวกดี

 

2. นมขิม เป็นแผ่นไม้เนื้อแข็งเหลาบาง สำหรับรองรับสายขิม นมขิมจะยึดติดกับตัวขิมเป็นเนื้อเดียวกัน โดยทั่วไปขิมจะมีนมขิมอยู่ 2 ตัว เพื่อใช้กำหนดลักษณะของเสียง และคีย์สูงต่ำตามโน้ตเพลง

 

3. หมุดขิม หรือหลักขิม เป็นส่วนที่ใช้ยึดสายขิมเข้ากับตัวขิม มีลักษณะคล้ายกับหมุดตะปู ทำจากไม้เนื้อแข็งหรือโลหะ เป็นส่วนที่สามารถใช้หมุดปรับระดับความตึงหรือหย่อนของสายขิมได้ โดยทั่วไปหมุดขิมจะมีอยู่ที่ตัวขิม 2 ด้าน ด้านละ 42 ตัว ใช้ยึดสายขิมเป็นชุด ชุดละ 3 สาย (หรืออาจเรียกได้ว่าเป็น 7 หย่อง)

 

4. ตุ๊กตาขิม เป็นรูโปร่ง ที่เจาะอยู่บนตัวขิม เป็นจุดที่ใช้กระจายเสียง ที่สั่นสะเทือน มาจากสายขิม ระหว่างการบรรเลง ตุ๊กตาขิม เป็นส่วนที่ช่วยให้เสียงของขิมมีความกังวานมากขึ้น

 

5. สายขิม เป็นส่วนที่ช่วยให้เกิดเสียง โดยใช้คู่กับไม้ตีขิม ในสมัยก่อนสายขิมนิยมทำจากสายทองเหลือง แต่ปัจจุบันเปลี่ยนมาใช้เป็นโลหะ หรือ สแตนเลส เนื่องจากมีความทนทานกว่าสายทองเหลืองมาก

 

6. ไม้ตีขิม ทำจากไม้ไผ่สีสุกที่มีความยืดหยุ่น ตรงปลายให้เอาสักหลาด หรือหนัง เพื่อใช้กระทบกับสายขิมให้เกิดเสียง

 


ADVERTISEMENT



เนื้อหาใกล้เคียง

Ads





หมวดหมู่

คำค้นล่าสุด