เครื่องดนตรีไทย ขลุ่ย (เครื่องเป่า)

 


ADVERTISEMENT



เครื่องดนตรีไทย ขลุ่ย (เครื่องเป่า)

ขลุ่ยเป็นเครื่องดนตรี ที่มีมาแต่ครั้งโบราณ จัดอยู่ในประเภทเครื่องเป่า คือใช้ลมเป่าแทรกเข้าไปในช่องของไม้ให้เกิดเป็นเสียงของคีย์ต่างๆ ขลุ่ยมักจะทำจากไม้ประเภทไผ่รวก หรือไม้ที่เป็นปล้อง แต่เดิมมักถูกใช้บรรเลงแบบเดี่ยวเพื่อความบันเทิงส่วนตัวแต่ตอนหลังได้มีการพัฒนาให้เข้ามาบรรเลงร่วมกับเครื่องดนตรีประเภทอื่นๆ ในวงเครื่องสาย ขลุ่ยจะให้เสียงแหลมหวาน (แต่ไม่แหลมเท่าปี่) เหมาะใช้ในการบรรเลงนำทำนองเพลงต่างๆ สำหรับขลุ่ยของไทยนั้น มีดังนี้

 

1. ขลุ่ยเพียงออ มีความยาวของตัวขลุ่ยประมาณ 45 เซ็นติเมตร กว้างราว 2.5 เซ็นติเมตร หรือขึ้นอยู่กับประเภทของวัสดุที่ใช้ทำขลุ่ย ขลุ่ยเพียงออกให้เสียงปานกลาง จึงนิยมใช้ในการบรรเลงในวงเครื่องสาย วงมโหรี เป็นต้น

 

2. ขลุ่ยหลิบ เป็นขลุ่ยขนาดเล็ก เพราะมีความยาวของตัวขลุ่ยเพียงแค่ 25 เซ็นติเมตรเท่านั้น ขลุ่ยหลิบจะมีเสียงที่แหลมกว่าขลุ่ยเพียงออ จึงมักถูกนำไปใช้ในวงเครื่องสายเครื่องคู่ หรือวงมโหรีเครื่องคู่ มีบทบาทคือการใช้เป่านำ

 

3. ขลุ่ยอู้ เป็นขลุ่ยขนาดใหญ่ เพราะมีความยาวมากถึง 60 เซ็นติเมตร ให้เสียงที่ต่ำกว่าขลุ่ยเพียงออ แต่เดิมมักถูกในในวงปี่พาทย์ดึกดำบรรพ์ โดยใช้คุมทำนองไม่ให้แหลมเกินไป เพราะปี่ชนิดนี้มีเสียงทุ้มต่ำ แต่ปัจจุบันหาคนเล่นได้ยาก

 

4. ขลุ่ยเคียงออ เป็นขลุ่ยที่มีขนาดเล็กกว่า ขลุ่ยเพียงออนิดหน่อย (ยาว 40 ซม.) กว้างประมาณ 2.2 เซ็นติเมตร แต่ให้เสียงที่สูงกว่าขลุ่ยเพียงออ 1 เสียง แต่ปัจจุบันไม่ค่อยได้รับความนิยมมากนัก

 

5. ขลุ่ยรองออ มีลักษณะรูปร่าง คล้ายกับขลุ่ยเพียงออเกือบทุกอย่าง แต่ขลุ่ยประเภทนี้จะให้เสียงที่ทุ้มกว่า ดังนั้นจึงมักถูกใช้แทนขลุ่ยเพียงออในวงประเภทมโหรี กรณีที่ต้องการเสียงแผ่วทุ้ม

 

6. ขลุ่ยกรวด มีความยาวของตัวขลุ่ยประมาณ 40 เซ็นติเมตร กว้าง 2.2 เซ็นติเมตร ให้เสียงกลางๆ เท่ากับเสียงสากล

 

7. ขลุ่ยออร์แกน เป็นขลุ่ยลูกผสมที่เกิดจากการบรรเลงเพลง ของเครื่องดนตรีฝรั่งและเครื่องดนตรีไทยร่วมกัน คือ ออร์แกน และ เปียโน ซึ่งเมื่อนำมาปรับเทียบกับเครื่องดนตรีไทย จะต้องปรับเสียงเพิ่ม 1 เสียง จึงมีการผลิตขลุ่ยที่ใช้ในการบรรเลงให้มีเสียงเทียบเท่ากัน ดังนั้น ขลุ่ยที่ทำขึ้นมาใหม่นี้ จึงเรียกว่า ขลุ่ยออร์แกน

 

8 ขลุ่ยนก ไม่จัดว่าเป็นเครื่องดนตรี เพราะไล่ระดับเสียงไม่ได้ แต่มักจะถูกนำมาใช้ในกรณีที่มีการบรรเลงเพลงแล้วต้องการเสียงนกประกอบ ซึ่งขลุ่ยประเภทนี้จะสามารถเป่าออกมาเป็นเสียงนกได้ แบ่งเป็น 3 ประเภท คือ ขลุ่ยนกกางเขน ขลุ่ยนกโพระดก ขลุ่ยนกกาเหว่า และขลุ่ยไก่ โดยขลุ่ยแต่ละประเภท จะให้เสียงตามชื่อของมัน

 

9. ขลุ่ยพล เป็นขลุ่ยสำหรับเป่าเล่น แต่ไม่สามารถนำมาใช้ในการผสมวงได้ เนื่องจากระดับเสียงไม่แน่นอน

 


ADVERTISEMENT



เนื้อหาใกล้เคียง

Ads





หมวดหมู่

คำค้นล่าสุด