เครื่องดนตรีไทย กรับ (เครื่องตี)

 


ADVERTISEMENT



กรับ เป็นเครื่องดนตรีไทยประเภทให้จังหวะ จัดเป็นเครื่องตี ลักษณะของกรับ นั้นจะเป็นท่อนไม้เหลาให้มีเหลี่ยม 2 ชิ้น สำหรับให้กระทบกันเป็นจังหวะ มักใช้ไม้เนื้อแข็ง เนื่องจากจะให้เสียงดังกังวาน การตีกรับ จะใช้มือหนึ่งถือกรับ 1 ซีก แล้วใช้อีกมือหนึ่งตีลงไปให้กระทบจนเกิดเสียง กรับมักถูกนำมาใช้ร่วมกับเครื่องดนตรีประเภทอื่น ในเพลงมโหรี เพลงเรือ โขนละคร หรือใช้เดี่ยวๆ ในการให้จังหวะประกอบการขับเสภา เป็นต้น กรับนั้น แบ่งเป็น 3 ประเภท ดังนี้

 

1. กรับคู่ เป็นกรับที่พบเห็นได้บ่อย มักทำจากไม้ไผ่ ผ่า เหลาเป็นคู่ ลิดเสี้ยนออกให้หมด โดยส่วนใหญ่รูปร่างของกรับประเภทนี้จะมีลักษณะแบบตามแบบของไม้ไผ่ กรับคู่จะมี 2 ส่วน มักทำให้มีความยาวประมาณ 40 เซ็นติเมตร ส่วนความหนาก็ตามเนื้อไม้ กรับคู่มักใช้ในการบรรเลงร่วมกับเครื่องดนตรีให้จังหวะประเภทอื่น เช่น ฉิ่ง เสียงของกรับคู่จะให้เสียงกรับ กรับ ตามแต่ชนิดของไม้ไผ่ที่ใช้ทำ

 

2. กรับพวง ทำจากไม้ติดคู่กันเป็นชิ้นเดียว มักแกะให้มีความประณีตสวยงาม ปลายโค้งงอน ตอนกลางเป็นแผ่นไม้บางๆ เหลาประมาณ 4-5 ชิ้นประกบกัน (บ้างใช้แผ่นโลหะ) ส่วนของไม้เจาะรูตรงหัวกรับ แล้วร้อยด้วยลวดรวมเป็นชิ้นเดียว พร้อมกับส่วนของไม้บางๆ ตรงกลาง วิธีการใช้กรับพวง ให้ใช้มือหนึ่ง จับทางด้านหัว แล้วฟาดลงไปที่อีกฝ่ามือหนึ่ง เสียงของกรับพวกจะดังหลายเสียง เพราะแผ่นกำเนิดเสียงมีหลายชิ้น มักใช้กรับพวงในการราชพิธีสมัยก่อน นาฏกรรมต่างๆ เพลงบรรเลงขับร้อง เป็นต้น

 

3. กรับเสภา เป็นกรับที่มีลักษณะคล้ายกับกรับคู่ คือมี 2 ชิ้น แต่เนื้อไม้นั้นแตกต่างกัน กรับเสภาจะทำจากไม้เนื้อแข็ง เช่น ชิงชัน ประดู ผ่ายาวประมาณ 20 เซ็นติเมตร หนา 5 เซ็นติเมตร มักเหลาในเป็นรูป 4 เหลี่ยมคางหมู (เมื่อมองดูทางหน้าตัด) แต่มักจะลบเหลี่ยมให้มีความมน เพื่อที่ว่าจะได้กลิ้งกันในฝ่ามือได้ง่าย วิธีการใช้เสภา จะใช้มือเดียว ถือกรับสองชิ้น หมายถึงว่า 2 มือ จะถือกรับพร้อมกัน 4 ชิ้น (2 คู่) แล้วขยับมือกระทบกันให้เกิดเสียงเป็นจังหวะ ขณะที่กำลังกล่าวคำกลอนขับเสภา มักใช้ในการขับเสภา หรือทำนองเสนาะเท่านั้น ดังนั้นจึงเรียกว่า กรับเสภา

 

กรับเสภาที่ดีนั้น ต้องมีเสียงที่ดังกังวาน ทั้งเสียงหลักที่ดังกรับ กรับ และเสียงประกอบที่ช่วยเพิ่มอรรถรส คือเสียงกรอบแกรบ ระหว่างตัวกรับกลิ้งกระทบกันไปมา ท่านว่าเสียงของกรับที่ดี จะต้องมีเสียงกังวาน คล้ายกับเสียงร้องของกบ ที่ร้องดัง แอ๊บ แอ๊บ ในช่วงของฤดูฝน


ADVERTISEMENT



เนื้อหาใกล้เคียง

Ads





หมวดหมู่

คำค้นล่าสุด